Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Temel Kuram, Teknikler ve Vaka Formülasyonu
Bilişsel davranışçı terapi, etkililiği çok sayıda araştırmayla desteklenen ve kaygı bozukluklarından depresyona uzanan geniş bir klinik yelpazede yapılandırılmış bir çerçeve sunan, kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu program, yaklaşımın Watson, Skinner, Beck ve Ellis’ten günümüze uzanan kuramsal temellerini, bilişsel modeli ve seans yapılandırmasından vaka formülasyonuna kadar uzanan temel klinik becerileri bütüncül biçimde ele almaktadır. Eğitim, Avrupa Davranışçı ve Bilişsel Terapiler Derneği (EABCT) tarafından akredite bir bilişsel davranışçı terapist olan Dr. Öğr. Üyesi Çağla Çelimli tarafından verilmektedir. Her biri iki saat süren altı modül boyunca kuramsal bilgi; vaka örnekleri ve uygulamalı çalışmalarla pekiştirilerek BDT’nin klinik pratiğe aktarılmasına zemin hazırlanır.
Temel Kazanımlar
• Bilişsel davranışçı terapinin Watson, Skinner, Beck ve Ellis’in katkılarıyla şekillenen tarihsel ve felsefi temellerini ve altında yatan kuramsal çerçeveyi kavrayabileceksiniz.
• Bilişsel modeli temel alarak otomatik düşünce, duygu ve davranış arasındaki ilişkiyi açıklayabilecek ve düşünceleri duygu ve davranıştan ayırt edebileceksiniz.
• İşlevsiz bilişleri ve yaygın bilişsel çarpıtmaları tanıyabilecek ve klinik açıdan değerlendirebileceksiniz.
• Değerlendirme seansını yapılandırabilecek, Sokratik sorgulama yoluyla hedef belirleyebilecek ve düşünceyi yeniden yapılandırma tekniklerini uygulayabileceksiniz.
• Davranışsal etkinleştirme, imgeleme ve bilişsel-davranışçı tekniklere ek yöntemleri seans içinde kullanabileceksiniz.
• Ara inançları, temel inançları ve şemaları belirleyebilecek ve bunları danışanın güçlükleriyle ilişkilendirebileceksiniz.
• Vakaya özgü bilişsel formülasyon oluşturabilecek; ödevlendirme, sonlandırma ve geri dönüşleri (nüks) önleme süreçlerini planlayabileceksiniz.
Eğitim İçeriği
Program, BDT’nin kuramsal ve felsefi temellerinden başlayarak terapötik ilişki, seans yapılandırması, bilişsel model ve vaka formülasyonuna kadar uzanan altı modülden oluşmaktadır. Her modül, kuramsal içeriği vaka örnekleri ve uygulamalı çalışmalarla bütünleştirecek biçimde tasarlanmıştır. Modüller, danışanla ilk karşılaşmadan sürecin sonlandırılmasına kadar terapinin doğal akışını izleyecek şekilde sıralanmıştır.
1. Modül (2 saat)
• Davranışçı terapiden bilişsel devrime: Watson, Skinner, Beck ve Ellis’in katkılarıyla yaklaşımın tarihsel ve felsefi gelişimi
• Bilişsel davranışçı terapinin altında yatan kuramsal çerçeve
• Bilişsel davranışçı terapinin tanımı ve kapsamı
• BDT’nin temel ilkeleri
2. Modül (2 saat)
• BDT’de terapötik sürecin geliştirilmesi
• Terapistin özellikleri ve terapideki konumu
• Seans planlama
• İşlevsiz bilişleri tanıma
• Düşünceleri duygu ve davranıştan ayırt etme
3. Modül (2 saat)
• Bilişsel model
• Otomatik düşüncenin tanımı: hız, otomatiklik ve gerçekmiş gibi hissedilme
• Davranışın otomatik düşüncelerle ilişkisi
• Bilişsel çarpıtmalar
• Uygulama
4. Modül (2 saat)
• Değerlendirme seansı
• Sokratik sorgulama
• Hedef belirleme
• Düşünceyi yeniden yapılandırma teknikleri
• Vaka üzerinden yapılandırma
• Uygulama
5. Modül (2 saat)
• İlk seansın yapısı
• Davranışsal etkinleştirme
• Duyguların belirlenmesi
• Ara inançların, temel inançların ve şemaların belirlenmesi
• Uygulama
6. Modül (2 saat)
• İkinci seans ve sonrası
• İmgeleme
• Bilişsel ve davranışçı tekniklere ek teknikler
• Ödevler
• Sonlandırma ve geri dönüşleri (nüks) önleme
• Bilişsel formülasyon oluşturma
Kimlere Yönelik?
Bu eğitim, ruh sağlığı alanında çalışan ve bilişsel davranışçı terapiyi klinik pratiğine entegre etmek isteyen profesyonellere ve ilgili bölümlerin öğrencilerine yöneliktir.
• Psikologlar ve klinik psikologlar
• Psikolojik danışmanlar (PDR)
• Psikiyatri uzmanları ve psikiyatri asistanları
• Psikiyatri hemşireleri
• Sosyal hizmet uzmanları
• Aile danışmanları
• Özel eğitim ve rehabilitasyon uzmanları ve eğitimcileri
• İlgili alanlarda yüksek lisans ve doktora öğrencileri
• Psikoloji ile psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR) programlarının 3. ve 4. sınıf öğrencileri
Eğitmen Hakkında
Dr. Öğr. Üyesi Çağla Çelimli, Maltepe Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Lisans eğitimini Maltepe Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (İngilizce) programında, yüksek lisansını aynı üniversitenin Gelişim Psikolojisi programında tamamlamış; doktora derecesini Marmara Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik programından almıştır. Akademik çalışmaları travma, çocukluk çağı deneyimleri ve bireyin psikososyal gelişimi gibi konulara odaklanmaktadır. Avrupa Davranışçı ve Bilişsel Terapiler Derneği (EABCT) tarafından onaylı akredite bir bilişsel davranışçı terapist olan Çelimli, ergen ve yetişkinlerle aktif olarak çalışmakta; EMDR, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ve Çözüm Odaklı Terapi gibi kanıta dayalı yaklaşımları bütüncül bir bakış açısıyla uygulamaktadır.